index

fot. Józef Kuczyński

fot. Franciszek Kryjak

fot. Kuczynski&Gurtler

Wystawa: „Zapamiętane... fotografie z krakowskich atelier I połowy XX wieku” jest kolejną prezentacją dorobku krakowskich zakładów fotograficznych. Poprzednio pokazano, typowe dla fotografii przełomu wieków XIX i XX, portrety - konwencjonalne wizerunki i żywsze w wyrazie fotografie aktorów. W mniejszym zakresie fotografie krajobrazowe, widoki zabytków miasta i zdjęcia o charakterze etnograficznym. Chociaż w I połowie XX wieku fotografia zasadniczo nie zmieniła swojego charakteru, to jednak stopniowo wzrastała pozycja społeczna fotografów, podnosił się poziom ich pracy. Wykształceni często w zakładach fotograficznych za granicą starali się przenosić do Krakowa nowe zdobycze techniki i osiągnięcia w zakresie organizacji oraz wyposażenia zakładów. Na reklamie zakładu fotograficznego „KAMERA”, działającego w latach 1909-1919, można było przeczytać, że jest to "Jedyne przedsiębiorstwo artystycznej fotografii w Krakowie prowadzone na wzór zagranicy, specjalista do spraw zdjęć dzieci".

Na przełomie wieków pojawiły się organizacje zrzeszające fotografów amatorów. Do powstałego w 1895 roku, Klubu Miłośników Sztuki Fotograficznej, dołączyło, w maju, 1902 roku Towarzystwo Fotografów Amatorów posługujące się także nazwą Krakowskie Towarzystwo Fotograficzne. W 1910 właściciele zakładów fotograficznych utworzyli Stowarzyszenie Fotografów Przemysłowych. Organizacje te służyły wymianie informacji, prowadziły odczyty o charakterze popularyzatorsko-dydaktycznym, organizowały konkursy i wystawy.

Jeden z najpopularniejszych zakładów prowadził wówczas Józef Antoni Kuczyński, uczeń Juliusza Miena i Józefa Sebalda. Jemu też poświęcona będzie znaczna część wystawy. W 1907 roku, wspólnie z Gurtlerem założył zakład fotograficzny w Pałacu Spiskim na Rynku w Krakowie, który prowadził potem samodzielnie do 1939 roku. Między innymi za sprawą Józefa Kuczyńskiego w zaborze austriackim, od 1910 roku, władze udzielały prawa wykonywania samodzielnie zawodu fotografa kandydatom poleconym i przeegzaminowanym przez Stowarzyszenie Fotografów w Krakowie i Stowarzyszenie Przemysłowe we Lwowie.

Na wystawie będzie można zobaczyć również fotografie z zakładu Tadeusza Jabłońskiego, współwłaściciela, a następnie właściciela „Zakładu dla Fotografii i Reprodukcji fototechnicznej T. Jabłoński i Spółka” przy ul. Franciszkańskiej 4, a także Antoniego Pawlikowskiego, właściciela atelier przy ul. Sławkowskiej 21, a od 1912 przy ul. św. Jana 3. Na ekspozycję złożą się także zdjęcia z zakładu fotograficznego „ADELA” działającego przy placu Szczepańskim 2, ul. św. Gertrudy 14 i Grodzkiej 49 oraz Stanisława Stadlera, właściciela Zakładu Artystyczno-Fotograficznego przy ul. Karmelickiej 15 i ul. Szwskiej 27.

Wszystkie prezentowane fotografie są wynikiem indywidualnego wysiłku twórczego i równocześnie dokumentem, dzięki któremu możliwe jest zrozumienie zjawisk społecznych. Tematem wszystkich fotografii będzie portret, zarówno indywidualny jak i grupowy, o charakterze sentymentalnym i wspomnieniowym.

Magdalena Skrejko