| Fortunata Obrąpalska
urodzona w 1909 roku na Wołyniu fotografią zaczęła interesować się ok.
połowy lat 30. Zasadniczy wpływ na styl jej wczesnych
prac (powstałych na Litwie, a także w drugiej połowie
lat 40. w Poznaniu) miał Jan Bułhak. Charakteryzuje je,
tak typowa w tym czasie, konwencja realistyczna z
charakterystycznym rysem piktorializmu. Po drugiej wojnie
światowej równolegle zaczynają powstawać prace
nowatorskie, dzięki którym artystka znalazła się w
gronie najwybitniejszych przedstawicieli polskiej
awangardy fotograficznej. Dla jej eksperymentów ujawniających
kreacyjne możliwości fotografii, datowanych na drugą
połowę lat 40. XX w., można znaleźć na terenie
Polski jedynie jeszcze analogię w twórczości Zbigniewa
Dłubaka. Badanie fotografii strukturalnej, którym poświęciła
się artystka ok. połowy lat 50., było kolejnym etapem
rozwoju tych rozważań.
Oba te okresy rozdzielał
socrealizm. Fortunacie Obrąpalskiej, która włączyła
się w ten nurt udało się uniknąć taniej propagandy.
Jej zdjęcia z pocz. lat 50. charakteryzuje bardzo wysoki
poziom. Są to nowatorskie kompozycje, często posługujące
się specjalnymi technikami (pseudosolaryzacja, wtórnik).
Ostatni okres dość krótkiej
działalności fotograficznej Obrąpalskiej zdominowała
fotografia przyrodnicza wykonywana od pocz. lat 50. na
zamówienie Akademii Rolniczej w Poznaniu. Jest to
zasadniczo dokumentacja naukowa, ale nie pozbawiona
waloru artystycznego. W ujęciu fotografowanych elementów
odnaleźć można specyficzny dla artystki sposób
widzenia świata, charakterystyczną dla niej wrażliwość.
Na
prezentowaną ekspozycję składa się część daru
przekazanego na początku 2001 r. przez Fortunatę Obrąpalską
dla Muzeum Historii Fotografii. Całość daru obejmującego
ponad 200 prac stanowi największy muzealny zbiór
fotografii tej wybitnej artystki. Wystawa prezentuje
wszystkie zasygnalizowane obszary działalności
fotograficznej artystki. Ponadto znajdujące się w
pozyskanym zbiorze odbitki próbne dały możliwość
zobrazowania kolejnych faz poszukiwania efektu końcowego
tak ważnego dla artystki.
kurator
wystawy: Monika Kozień-Świca
|