en | pl
O MUZEUM WYSTAWY WYDARZENIA BADANIA/PROJEKTY EDUKACJA WYDAWNICTWA PRASA ZBIORY ONLINE

MUZEUM HISTORII FOTOGRAFII
X
X


EDUKACJA / vademecum
DAWNE MATERIAŁY FOTOGRAFICZNE

Dagerotyp

Wypolerowana płyta srebrna lub miedziana posrebrzana, na której powierzchni wytwarzany jest światłoczuły jodek srebra, wykorzystywana do rejestracji obrazu w aparacie fotograficznym. Gotowy obraz na lustrzanym podłożu w zależności od oświetlenia ma charakter pozytywu lub negatywu.
Sporządzanie: płytę srebrną lub posrebrzaną poleruje się celem uzyskania lustrzanego połysku. Następnie umieszcza się ją w drewnianej skrzynce z wysypanymi na dnie kryształami jodu, który parując tworzy światłoczułą warstwę. Po załadowaniu płyty do kasety aparatu fotograficznego, wykonuje się zdjęcie. Naświetlony materiał umieszcza się w kolejnej skrzynce, w której znajduje się naczynie z rtęcią podgrzewaną za pomocą palnika spirytusowego, dzięki czemu obraz staje się widoczny (wywołany). Proces kończy utrwalenie w wodnym roztworze tiosiarczanu sodu. 


Papier solny

Papier fotograficzny o niskiej czułości, w którym substancją światłoczułą jest chlorek srebra wykorzystywany do kopiowania stykowego z negatywów przy świetle dziennym.
Sporządzanie: przygotowuje się roztwór wodny soli kuchennej, w którym pławi się papier. Następnie przenosząc się do zaciemnionego pomieszczenia zanurza się tak spreparowaną kartkę w wodnym roztworze azotanu srebra, przez co papier staje się światłoczuły. Po wysuszeniu nadaje się on do kopiowania stykowego z negatywu przy świetle słonecznym.
Ponieważ obraz pojawia się na tym papierze samoczynnie proces kończy się utrwaleniem w tiosiarczanie sodu.

 


Papier albuminowy

Papier fotograficzny o niskiej czułości powleczony światłoczułą emulsją białkową z chlorkiem srebra do kopiowania stykowego z negatywów przy świetle dziennym.
Sporządzanie: pierwszym etapem było ubicie na pianę mieszaniny białek kurzych z wodą i z solą kuchenną (NaCl), odstawienie piany na kilka godzin celem wyklarowania, a następnie pławienie (najczęściej kilkukrotne) papieru we wspomnianym roztworze. Następnie w ciemni papier był uczulany przez zanurzenie w wodnym roztworze azotanu srebra. Po wysuszeniu można było go wykorzystać do kopiowania stykowego w świetle słonecznym
Ponieważ obraz pojawia się na tym papierze samoczynnie proces kończył się utrwaleniem w tiosiarczanie sodu.

 


Papier kolodionowy

Niskoczuły papier fotograficzny do kopiowania stykowego przy świetle dziennym na podłożu barytowanym z emulsją kolodionową z dodatkiem światłoczułego chlorku srebra.
Materiał ten wymyślony w latach 60. XIX wieku początkowo był wytwarzany ręcznie często bez podłoża barytowego. Dopiero od 1884 roku rozpoczęła się maszynowa produkcja tych papierów pod nazwą Aristo.
Sporządzanie: pierwszym etapem produkcji było wwalcowanie w podłoże papierowe warstwy siarczku baru (barutowanIe) Następnie pokrywano tak spreparowany papier warstwą kolodionu z dodatkiem chlorku srebra i wykańczano najczęściej na wysoki połysk.

 


Papier żelatynowo srebrowy

Występował w dwóch rodzajach. Jako papier niskoczuły do kopiowania stykowego w świetle dziennym (POP) oraz wysokoczuły do kopiowania w świetle sztucznym przeznaczony do wywoływania chemicznego (DOP).
Sporządzanie: papier niemal wyłącznie produkowany w wytwórniach fotochemicznych.
Podłożem był pokryty siarczkiem baru (barytowany) papier, który następnie był maszynowo pokrywany warstwą żelatyny w której znajdował się najczęściej bromek srebra (papier bromowy) chlorku srebra (papier chlorowy) lub mieszaniną tych dwóch substancji (papier chloro-bromowy).

 


Cyjanotyp

Papier fotograficzny oparty na związkach żelaza, o charakterystycznym niebieskim odcieniu (błękitu pruskiego).
Sporządzanie: papier powleka się pędzlem, mieszaniną wodnych roztworów cytrynianu żelazowo amonowego i żelazicyjanku potasowego. Po wyschnięciu papier można wykorzystać do kopiowania stykowego z dowolnego negatywu. Następnie papier płucze się pod bieżącą wodą usuwając słabo naświetlone fragmenty i po wysuszeniu odbitka jest gotowa. 


Ferrotyp

Materiał negatywowo–pozytywowy oparty na mokrym kolodionie, wykonywany na podłożu z blachy żelaznej pokrytej czarnym lub brązowym lakierem. Ciemne tło dawało złudzenie że mamy do czynienia z materiałem pozytywowym
Sporządzało się go analogicznie jak mokrą płytę kolodionową wylewając kolodion bezpośrednio na polakierowaną blachę. Mokry materiał był poddawany procesowi naświetlania, wywoływania i utrwalania. 


Ambrotyp

Materiał negatywowo- pozytywowy opierający się na szklanej płycie kolodionowej (patrz: mokra płyta kolodionowa), na której zarejestrowano zdjęcie, i pod które podkładano ciemne tło (np. płótno). Dawało to wrażenie, że mamy do czynienia z pozytywem.


Rubinotyp

Odmiana ambrotypu w której podłożem była płyta szklana o barwie ciemno-czerwonej (rubinowej). Nie wymagała stosowania dodatkowego ciemnego podłoża.


Panotyp

Materiał negatywowo - pozytywowy na podłożu z płótna lub ceraty o ciemnej najczęściej czarnej barwie.
Sporządzanie: punktem wyjścia było sporządzenie zdjęcia na płycie szklanej w technice mokrego kolodionu. Następnie warstwa kolodionu była odspajana (np.w kwasie azotowym)
od szklanego podłoża i delikatnie przenoszona na płótno. Ciemne tło płótna dawało wrażenie pozytywu.


Kalotyp

Negatyw na podłożu papierowym bazujący na światłoczułym jodku srebra.
Sporządzanie: papier zanurza się w wodnym roztworze jodku kadmu a następnie w roztworze azotanu srebra. Po wychnięciu można go było użyć w aparacie fotograficznym do naświetlania. Po naświetleniu wywoływało się go w roztworze kwasu pyrogalusowego i utrwalało w tiosiarczanie sodu. Aby uczynić negatyw przeŁºroczystym (do kopiowania stykowego) powlekało się papier olejem lub zanurzało w płynnej parafinie.

 


Mokra płyta kolodionowa

Negatyw na podłożu szklanym w którym substancją światłoczułą był jodek i bromek srebra.
Sporządzanie: pierwszym etapem było przygotowanie emulsji kolodionowej czyli rozpuszczenie bawełny strzelniczej w mieszaninie eteru i etanolu. Do emulsji dodawano sole takie jak jodek i bromek kadmu i odstawiano na pewien czas. Następnie tuż przed wykonaniem zdjęcia wylewano zasolony kolodion na płytę szklaną i zanurzano w wodnym roztworze azotanu srebra przez co materiał stawał się światłoczuły. Do wykonania zdjęcia wykorzystywano mokrą płytę, którą natychmiast po naświetleniu wywoływano w kwasie pyrogalusowym (lub w siarczanie żelaza) i utrwalano w tiosiarczanie sodu.


Sucha płyta żelatynowo-srebrowa

Materiał fotograficzny na podłożu szklanym (póŁºniej na podłożu nitrocelulozowym), w której znajdowała się emulsja żelatynowa, w której substancją światłoczułą był bromek srebra.
Sporządzanie: ten rodzaj materiału był niemal wyłącznie wytwarzany przez firmy fotochemiczne.
Płyta szklana była maszynowo pokrywana warstwą żelatyny, w której znajdował się bromek srebra. (urządzenie do pokrywania płyt szklanych opatentował George Eastman w 1880 roku).

 



do góry
© Copyright MHF w Krakowie, 2017
© Copyright MHF w Krakowie, 2017
Design: teren prywatny
Design: teren prywatny
Dofinansowano ze środków
Programu Wieloletniego Kultura+